Archive for નવેમ્બર, 2010

ખફણ

નવેમ્બર 20, 2010

“ખફણ”

         પો મેણું પુરો થીણ આયો વો પણ સી જેજો નાં,જરા હટી માગ઼ નતે ડિને,હા અતરો વો ક,બપોરજો સિંભાધો કાડ઼ો લગો તે ભાકી સિભુ ને વરાંઢ ત ઇજ થધકવારા’વા.તેમેં હેર ત્રે ડીં થ્યા ત એડ઼ો સિયાખર ચડ઼ી વઞે એડ઼ો વાસરો હલ્યો’વો કર કેડ઼ી ખર કતરે વરેંજો સાટો વારણ નકર્યોવે. તેમેં આસંજે ફરિયેજી પનકુર ડુસી ગુજારે વઇ. પનકુર ડુસી જો ન વો કો સગો ન સઇ ન માઇતરેમેં ન સાંવરેમેં અતરે આડ઼્સ પાડ઼ોસજા અનજી ટાય ક્યોં તે એડ઼ો ખખડ઼ેલ પન અજ ખરી પ્યો.

      બપોરજી ચાય ડીણ ગોધાવરી વઇ તડે પનકુર ડુસી સુતી વઇ અતરે ઉથિયારણ બ ત્રે હકલું કેં પનકુરમા પનકુરમા તોંય ડુસી જભાભ ન વારે તડે ખભો જલે ધુંધડ઼ાય લાય ગોધાવરી હથ ધ્રગાય ત થધે મડ઼ે કે હથ છબધે જ હીયેમેં ધ્રાસ્કો પ્યો ને હાયકારો નકરી’વ્યો. 

“એ…હાં હી ત ગુજારેવ્યા” ચોંધે અનજે હથમંજા ચાયજો કોપ છણી પ્યો.        

 સટ કઢી ફરિયેમેં આચી હથ ઉંચા કરે રડ઼ વધે

“એ રાજુભા,એ જનુભા,એ વિનોધભા ધોડ઼ો રે ધોડ઼ો પનકુરમ ગુજારે’વ્યા.”

          જરાવારમેં ત માડ઼ુ ભેરા થ્યા કોક પંઢજી ફરજ સમજી,કોક ડંધ ભીસીધે,કોક મનોમન ગારિયું કુછધે,કોક સે-સરમજે મારે પણ માડ઼ુ ભેરા થઇ’વ્યા ને અવલ-મજલ પુજાય લાય સાંભાઇ કેંણ વઠા.

” પનકુરમા નસીભવારા અજ ઇગિયારસજે ડીં ગુજારે’વ્યા”નનામી બંધીધે હક્ડ઼ો નર કુછ્યો.”

“હા ઇ નસીભવારી ને પાણ અભાગિયા હેડ઼ે સિયારેજી વરાંઢજો ડુસીકે મસાણ પુજાયજી”

“ડુસી પીડ઼ા મંજા છુટા”

“હા ઇ છુટી વઇ ને પાણ અટકયાસીં”

“ભા મણીકે હીં જ હકડ઼ો ડીં મસાણમેં પુજેજો આય વેલો ક મોડ઼ો”

“હા…અજ નકાં કાલ”

“હા…ઇજ છેલ્લી વાટ આય”

“સે પણ હેડ઼ે સિયારેમેં?”

“ભા મોત કોયકે પુછેને નતો અચે અનકે ત સી ક તાપ મડ઼ે સરખો આય”

“હા રે ઇનીજો ઠેસણ આયો ને ઇ ઉતરીવ્યા ભા ઝપાટો કર્યો રાત થીણ આવઇ”

“ડુસીજી ડઇમેં કીં વક નાય અતરે જજી વાર નઇ લગે.”

“ભો ભો હડકેંજી ભરી આય બ કલાકમેં ખુલાસો”

“હત ગામમેં લગેતો તેં કનાં સબાલો સી ઉડાં ધરિયાકિનારે મસાણમેં લાગધો”

“ઇ ત જેડો વા વરધો એડ઼ી પુઠ ડીંધાસી”

                  બરધે પચધે આખર પનકુર ડુસીકે મસાણ ખણી આયા ને જપાટો કરેજી લાયમેં ડુસીજે મડ઼ે કે છેલ્લી અંગોડ઼ લાય નનામી ખણીને ધરિયા ડીંયા ધોડયા.ધરિયાજો પાણી અઞા મડ઼ેકે છબ્યો ન છબ્યો ને ડુસીજો મડ઼ો ચી મથે રખણ ખણી આયા.ખફણજો લાલમધ્રાસી કપડ઼ અઞા ભજયો પણ ન વો સે મડ઼ે મથા હવાજે જાપટે ઉડીને મુલાટે વારેજી ગોલ ગોલ ધોડણ લગો ઇ ડસી હકડ઼ો ડેઢ પટેલ જેડ઼ો નર બાજુમેં ઉભલ છોરેકે ચેં

“એ…નરૂ ધોડતાં… ખફણ ખણી અચ…એ…ને હુ તો વઞે”

               નરૂ વચાડ઼ો ઉન ધોડ઼ધલ મુલાટે કે જલણ ઉન પ્વા સટ કઢે.અઞા મુલાટો હથ અચે તેનું મોર ત વાસરેજો  જોરજો જાપટો લગો ત મુલાટેજી ધોડ઼ેજી જડ઼પ વધી વઇ.નરૂ તીં જોરજી સટ કઢે પોય ડઠે ઉ ધોડ઼્ધલ મુલાટો સીરમીટજા તુટલ પતરા,જાંખરા ને પાયણજે હકડ઼ે ઢગ હો ઉડાં અટકી’ર્યો. ઇ ડસી નરૂકે નિરાંત થઇ ને ધોડ઼ેજો છડે તકડ઼ી ચાલ કેં.

        મુરમેં પુગો તડે ડઠે ક મુલાટેજો કપડ઼ ઉન ઢગમેં સર્યોતે અતરે ધોડ઼ીને મુલાટેજો બ્યો છેડ઼ો જલે ગડ઼ે ને પંઢ કોરા તાંણણ મંઢાણો.બે કોરાથી તણાંધે કપડ઼ ભેરો ઇ પણ વ્યો તડે અનકે ખબર પઇ ક,સીરમીટજા તૂટલ પતરા,જાંખરા ને પાયણજો ઢગ ઇ હકડ઼ો ભુંગો વો.અન ભુંગેમેં હકડ઼ી હડેજી ભરી જેડ઼ી ડુસી પંઢજી નાગી ડઇકે ખફણજે કપડ઼સે ઢક ડનેતે.નરૂજી હી ડસી ફાટલ અખ ને ડુસીજી નમાલી ને લાંચાર અખ મલઇ તડે નરૂજે હથ મંજા ખફણજો બ્યો છેડો સરી પ્યો.                                                                                                                                                                                                                                                                       

 -પ્રભુલાલ ટાટારીઆ”ધુફારી”

 

 

Advertisements

ફરિયાધ

નવેમ્બર 16, 2010

“ફરિયાધ”

                            કચ્છીજો મજુસ ખોલે ને અનમેં કિસમ કિસમજી જણસું નેરે લાય કચ્છીપ્રેમી બ્લોગ વાંચિયેંતા શે ત હન કચ્છીમાડ઼ુકે ખબર પેતી પણ  ઇ મજુસ ઉપટીંધલ  ભાવર ને ભેનરે કે,હકડ઼ી ફરિયાધ કેણી આય ક કચ્છીજો મજુસ અઇ વાંચે પ્વા આંકે કુરો ગમ્યો કુરો ન ગમ્યો કુરો વાંચેજી ઇચ્છા આય સે આંજો અમુલખ મત ( comments) અઇ જરૂર લખો. ઇ મત ગુજરાતીમેં, હિંધીમેં ક, અંગ્રેજીમેં લખધા હલ્ધો પણ કીક લખો ત ખબર પે તે પરમાણે અનમેં ઉમેરો સુધારો થઇ સગે

 કચ્છીમાડ઼ુજા જય માતાજી

૧૫-૧૧-૨૦૧૦

“કવિત”

નવેમ્બર 13, 2010

“કવિત”

માડુએજો જીયણ અતરે વાંઢો વે સ્પાઇડરમેન

ઘોડે ચડી માંઢવડે અચે તડે ચોવાજે સુપરમેન

ચોરીફેરા ફરી કરે અચે પ્વા થઇ વંઞેતો જેન્ટ્લમેન

ધુફારીરૂપારી ધરવારી વે થઇ વને તો વોચમેન

 ૦૧-૦૧-૨૦૧૦

છેણું ડસી ગોરો પુછેધુફારીતું ચો;

કીં કરે આંજી ગોં ડેતી ભિત મથે પો.

 ૦૧-૦૧-૨૦૧૦

નિસાડ મ્યાંનું રૂંધો રૂંધો જેર છોરો આયો ઘરે

મા પુછે કુરો થ્યો બચ્ચા કુરો માસ્તર તોકે મારે?

મા-કે વતાય ચુપડીમેં  લખલવો છોરેકે વેંજારેને હલાયો

મા લખી ડને સુંગેલાય ભણાયલાય  આય હલાયો

૦૮૦૨૨૦૧૦

અજ કીં પણ થીએ કર્યો નકાં કંધાસી કાલ;

એડ઼ો હંમેશા ચઇ કરેને ફટાયો મ અઇ ગાલઃ

કેં ડઠી આય કાલ ‘ધુફારી”ચે હન ખલકતે

૨૮-૧૦-૨૦૧૦

“બ છંઢા”

નવેમ્બર 13, 2010

“બ છંઢા”

નેરઇ નીપોડ઼ે નફરત કે,ત મોભત નતરઇ બ છંઢા;

કારે ભર ઉનારે મ્યાંનું,વલ વઇ નતરઇ બ છંઢા;

ગોર નીસાસે નીરાસા મ્યાનું,આસ નતરઇ બ છંઢા;

રણજે ખારે પટ મ્યાનું,વીરડી નતરઇ  બ છંઢા;

ધુરાચારજે ધોજખ મ્યાનું,મમતા નતરઇ બ છંઢા;

બરબરધે ઓબારે મ્યાનું,હીમ નતરઇ બ છંઢા;

સોમલ જેડ઼ે વખ મ્યાનું,અમરત નતરઇ બ છંઢા;

મોતકે મું બુસાટઇ મ્યાનું,જીયણ નતરઇ બ છંઢા;

કારે કઠણ પાયણ મ્યાનું,નય નતરઇ બ છંઢા;

“ધુફારી”જી કલમ મ્યાનું, કાવ નતરઇ  બ છંઢા;

 ૨૪-૦૧-૨૦૧૦ 

સાલ મુભારક

નવેમ્બર 6, 2010

“ડિયારી મુભારક”

         અજ ધુક્કો આય ન ડંઇમેં ન ખીરમેં બોંય પગ બીં કોરા રખી વચ્ચમેં ઊભો આય એડ઼ે હુડ઼્ધુખિયે ડીં ડિયારીજા વાસી ને નયે વરેજી ભા ભેનરેં કે આગોતરી મુભારકબાધી ને વડીલેકે માઇતરે કે હન કચ્છીમાડ઼ુજા રામ રામ/પેંણામ

 “સાલ મુભારક”

“જુના ઘસાઇવેલ રિવાજ”

નવેમ્બર 5, 2010

“જુના ઘસાઇવેલ રિવાજ”

                                                     હેવરજો ડિયારીજો હરખ હલેતો તડે નંઢે ગંજેજી ત ખબર નાય પણ વડે ગોઠ મંજા અમુક રિવાજ અલોપ થિંધે ડઠા અઇ તેંજી અજ ગાલ કેણી આય ઇની રિવાજે પ્વા જકીં માન્યતાંઉ અઇ તેં મંજા મુંકે ખબર આય સે ચાંતો ભાકી હી વાંચે કેંકે બ્યોકીં જાધ અચે ત મુકે જરૂર લખજા.

                વાઘબારસનું વેલી સવાર કુંભારેજે સડ સ…ક….ન….થી થીએ સે ઠેઠ ભાઇ-બીજ સુધી. વેલી સવારજો ઝોલેમેં મીઠો ખણીને(સજો મીઠો અજજો ડરેલ ભુકી જેડ઼ો ન) ખણીને કુંભાર ગોઠજી સેરીએમેં ફરે અઇ સડ કયોં એ સકન વારા અતરે ઇ અચે ને હકડ઼ે ધુબેમેં મીઠો ઝલે બોલે “બારે મેણે ડિયારી અછા પેરીજા કપડ઼ા, ખાસા રધિજા ભોજન, સીયેં સગે મલજા, હુડમાનજી ધ્વા, માડેવજી ધ્વા, ધરિયાલાલજી ધ્વા, ગનો મા ભણેલો સકન” અનકે અન સકનજો આનું હકડ઼ો ડનેજો ને ઇ સકનજો મીઠો હેકડ઼ે વાતકેમેં રે ને તન ડીંજી રસોઇમેં વપરાજે બ્યો વધે સે બારો મેણા વાપરેલાય ગનલ મીઠો વે તેંમેં પે.

                          કારી ચોડસજી રાતજો ચોવાટે તે કકરાટ નકરે.ઘરમેં વપરાંધી વે અન માનઇ(તાવડી)મેં ટાંઢો(દેવતા) ખણી વનાજે ચાંકેસે કુંઢાડ઼ો કરેને તેંજી વચમેં માનઇ રખીને મથે મરચા (સુકા) ને મીઠો વજી પાણીજી ધારાવડ઼ી કરાજે.(ઘરમેંથી કંકાસ નકરે તેં લાય)  બ્યો ત્રવાટેતે ભૂત ભજીયા રખાજે.(ભજીયા ખાઇને ભૂત-પ્રેત હેરાન ન કરીએ) ડિવાડીજી સવારજો અડછ નકરે તેમેં ખીચડી રંધાધી વે ઇ કારો કુનો ચમચેસે વજાઇધે ખણી વનાજે ને સેરીજે કજ઼ુડ઼ે(ઉકેડ઼ેતે)તે ફગાય અચાજે ને ભગલમેં રખલ થારી વજાઇધે પાછા અચાજે.થારીજો અવાજ સુણી અનપુરણામા રાજી થીએ.

             પડવેજે ડીં બલિરાજા મટીજો ભનાયને તેંજી પૂજા થીએ.(બારે મેંણા પાતારમેં રેલ બલિરાજાકે હકડ઼ો ડી પ્રથમી તે અચેજી રજા વે)

              આંકે એડ઼ા બ્યા કીં જાધ અચે ત મુંકે લખજા ભલે તડે રામ રામ

૦૫-૧૧-૨૦૧૦                           -પ્રભુલાલ ટાટારીઆ”ધુફારી”

વાંઝણી

નવેમ્બર 2, 2010

વાંઝણી”

                કોક છાંપેમેં કોક વાર્તાજો મથાડ઼ો વાંચ્યો વો વાંઝણી  હાણે હી સબડ માડ઼ુએમેં ત સુજેમેં અચેતો પણ જીનાવરેમેં પણ લાગુ પેતો ઇ ખબર ન વઇ પણ અજ જડે જુની ગાલ જાધ અચેતી તડે થીયેતો ક ઇ જીનાવરેમેં પણ લાગુ પેતી.

                ગાલ ઘણે જુની આય લગભગ  ૬૦ ખણ વરે જતરી.અસાંજે ફરિયેમેં હકડ઼ી રતી કુત્તી વઇ અને કેડ઼ી ખર ક્યાંનું અસાંજે ફરિયે મેં હકડ઼ી કારી કુત્તી અચી વઇ.

રતી કુત્તીજે ચમતે ચોટલવા એડ઼ાજ વાર વા, જડે કારી કુત્તી ભીછરી વઇ અનજા વાર બા આંગર લમા વા.કારી કુત્તી જતરી ભોરી અતરી જ રતી કુત્તી નીચ. કારી કુત્તી જતરી મતારી અતરી જ રતી કુત્તી હડેજી ભરી. બોય હકડ઼ે બે કે જપવા વજીને વડ઼ે.

                 વરસારેજી રૂતમેં કારી કુત્તી વિયાણીં.ચાર બચલા ડીને.રતી કુત્તી અનજો હકડ઼ો બચલો કડે મારે વધે ઇ અસાંકે ખબર ન પઇ પણ જડે બ્યો મારે વધે તડૅ મુજી મા નક્કી કેં ક હાણે રતીકે કારીજા બચલા મારે લાય નઇ ડીંયા અતરે રોજ રાતજો બોય  બચલેંકે કંતાનજી કુથરીમેં વજી હકડ઼ી ખીલીમેં ટંગાય છડે.રોજ સવારજો પંઢ ડનણ કરે તડે કુથરી મ્યાંનું બોંય બચલેકે અંઙણમેં છૂટ છડે ડે.બચલા પણ એડ઼ા ક સજી રાતમેં કુથરીમેં ઝાડ઼ો પેશાબ ન કરિયેં.

                હક્યાર અસાંજી નાતજે મડળ મ્યાનું વાંચેલાય ચોપડી ગની આયોસેં નાં વો “મોતિયો” અસલમેં ઇ ગુલુડ઼ેજી જ વારતા વઇ.અન મથા અસાં વટ ગુલુડ઼ા વા તેં મંજા નરજો નાં વધો મોતિયો ને માધાજો નાં રખ્યો ચંપી.ફરિયેજા મડ઼ે છોકરા પ્રેમસે બોંયકે રમાડિયેં.ડિયારી મથે વઇ અસી બોય ભા નયે કપડ઼ેજી જોડ઼ ને ફટાકડેજી ગાલમેં પ્યાસી તેમેં મોતિયો ને ચંપીકે કુથરીમેં વજેજો રઇ વ્યો.રત્તી લાગ સારે વઇને મોતિયો ખણી વઇ.પંઢ જડાં વેંધી વઇ અન ઊની ખડમેં વજીને મથે પંઢ વઇ રઇને મોતિયેકે ગુટાયને મારે વધે.

          કારી વચાડી ઘણે જપવા વધે પણ રતી ઉથઇ ન.કારીજો કૌવાટ સુણી મુજી મા કે જાધ આયો ક બચલા કુથરીમેં નાય વધા ને કારી કૌવાટ કરેતી રખે કીંક અકેકારી થઇ આય મુંકે ચે છોરા નેરતાં મોતિયો ને ચંપી કડાં અઇ ને કારી કુલાય કૌવાટ કરેતી.ચંપી લધી મોતિયો ન લધો.કારી જડાં હુઇ તડાં છોરા ભેરા થઇ વ્યા વા સે ચ્યોં રતી મોતિયેકે ખડમેં વજી ને મથે વઠી આય ઉથીએ નતી.કતરી લઠિયું હયું ધરૂં હયું પણ ઉથિયે નતી. ત્યાં સુધી કોક કોસકોસો પાણી ખણી આયો સે રતીતે વધે તેં પ્વા અન ખડ છડે.

         કારી મરલ મોતિયો ખણીને સજી રાત રૂનીને ઓનાયું ડને.સવારજો ઇ મરલ મોતિયો ખણીને વઇતે તડે મુજી મા મુકે ઉથિયારે ચેં છોરા નેરતાં કારી મરલ મોતિયો કડાં ખણી વઞેતી.આંઉ કારી પુઠિયા વ્યોસે.ઇ માડ઼ુએજે ધરબારી સનાસજી પુઠલી ગલી મ્યાં ધાધલીમાઇ(બચ્ચે જો મસાણ-જબલેશ્વર વટે)મેં મરલ મોતિયો રખીને ખડ ખોધે ને પોય અનમેં મરલ મોતિયો વજી મોંસે ધુળ વારે પોય અન ઠેકાણે ચાર ફેરા ફરીને જડાં મોતિયો ડટેં વેં ઉડા વઇને મોં ઉચોં કરે કતરી વાર ઓનાયું ડઇને રુની.

          ભા મોતિયેજે વિજોગમેં ભેણ ચંપી મથા પછાડેને મરી વઇ. મુજી માં ચે કોક પુંઞાત્મા જીવ આય હી કારી કુત્તી ને અનજી ઓલાધ પણ હુ રત્તી વાંઝણી આય. પંઢકે ઓલાધ થીએ નતી ને કારીજી અનથી સેન નતી થીએ.              

૦૨-૧૧-૨૦૧૦                                             -પ્રભુલાલ ટાટારીઆ”ધુફારી”

 

તોય પિંઢ ની સોન જૅડ઼ો

નવેમ્બર 2, 2010

તોય પિંઢ ની સોન જૅડ઼ો”

હાય રે! ભેણ પેઓ મુંકે બોડ઼ેસેં પનારોઃ

બોડ઼ેસે પનારો મુંકે ભોરેંસેં પનારો………………. હાય રે! ભેણ

કૅર સડ કરે વિગર વટ વિઇ રેં પરબારો;

કૅર હકલું કરે મરાં તૉય ડીંયે ન હુંકારો…………. હાય રે! ભેણ

કૅર કમમેં મુંકે ઍડ઼ો ભેણ ડીંયેતા કટાડ઼ો;

ચાં ખણો ચીપીઓ ત ખણી ડીંયે ઝારો………….. હાય રે! ભેણ

કૅર હલાઇયાં ભાજાર તાં કરે અચેં ઊજારો;

ચાણ ગિનજા ખંન ત ગિની અચેં ખારો…………. હાય રે! ભેણ

અજ જંગણ વિઠા છાય ત જોરે વિધાં પારો;

કમમેં કમ કરે ડીંયે ઇ ઇનીજો ધારો………………. હાય રે! ભેણ

ચેઓ પીંઘોડ઼ેકે હલાતો ન્યાર્યો બબો રુવે બોરો;

તાં તાં સમજે વિગર સજો છોડ઼ે છડ્યાં રે પીંઘોડ઼ો… હાય રે! ભેણ

ત્રે સંધિયાં ત તેરો તૂડ઼િયે કમ વતાઇયાં કેડ઼ો?

ભેણ! ખપે તૅડ઼ો તોય મુંજો પિંઢ ની સોન જૅડ઼ો……. હાય રે! ભેણ

(લેખકજી ચોપડી “તેજ-વાણી” મંજા)

૦૨-૧૧-૨૦૧૦

“થધો કોસો”

નવેમ્બર 1, 2010

“થધો કોસો”

છડી ઝંઝટ ધુનિયાજી નિભાયુંતા થધો કોસો;

અસીં હરહાલમેં રઇને વડાયુંતા થધો કોસો.

જુકો વે ભાગમેં સે પાગમેં નિક્કી અચી પોંધો;

મરોંતા ઇ ચિઇને પાં વતાયુંતા થધો કોસો.

અસાંજો ધર્ધ ધિલધારી ભનીને થિઇ ધવા વ્યોને;

છતાં આંજે જ ચે ઓસડ઼ લગાયુંતા થધો કોસો.

રખી મનજો ખુલો મિંધર લગાયો નેણલો આંસે;

ગજાસંપત જીગરજંતર વજાયુંતા થધો કોસો.

ડિનું આય નોંતરો જાની! પસણજી આસમેં આંકે;

જીગરજો માંઢવો ઇતરે સજાયુંતા થધો કોસો.

મિલેતો સંગ ધોસ્તેંજો જમેતો રંગ મસ્તીજો;

ગજભ જો રંગ મેફિલકે લગાયુંતા થધો કોસો.

વરાકા ઝૂલ્ફજા આંજી વદર ઘેરેલ કર અભમેં;

ડસીમન મોરલો “ગજકંધ” કુછાયુંતા થધો કોસો.

(લેખકજી ચોપડી “મંધિયાણી” મંજા)

૦૨-૧૧-૨૦૧૦