ખીર

kheer

 

 

‘ખીર’

     ભાગલપર જે પાણીજી ધાર તા સુરજડાડો કર વેંઝીને બાર આયો ને હિડાં આરે જે ઓડે કાનો મેરાઇ ટુબી ડિઇ બાર નિકર્યો.બોંય કર હિકડ઼ેબ્યેકે ડિઠો ત કાનો પાણીજા બ બુક ભરે ડાડેકે અંજલિ નામે,પેણામ કરે.ભિજલ પોતીયે તરાજી બાર અચી ઘરજી ડિસ જલે.

      ઇં ડિસી તરાજે આરે લુગડ઼ા ધુઅણ વિઠલ ઓસુ લોઆરજી ઘરવારી હલીમા પિંઢજી જેડલ સાકરી સુઇયાણીકે ચેં

‘હી કાનો ત વડોધરે વ્યો વો ક ન?’

‘હા, બ ડીં થ્યા વરી આયો.માડ઼ુ ભાસે તિત વિઞે પ પિંઢજી ભુઠીમેં ફિરી ફિરી પાછો અચે.’

”હા…મોઓ ઓસુ ચેં તે જ ઘર ઇ ઘર ભાકી કુત્તેજા ડર! હલીમા ચેં ને બોંય જેડલું ખિલૈયું વરી ઇનીજી ગાલા ચાલુ થિઇ.

‘પ કાને સેં થિઇ ત ભારી!’

‘હા ! ન પઞે વરે સતી કે ઓધાન ર્યો સે ખબર પોંધે જ રૂઇ પ્યો ,મુંકે ધરમજી ભેંણ લેખે તો સે ચે જ સાકરભેંણ હાણે મુંજી સરસતી કે વાંઝણી નૈય ચે’

હા…ભલા…મુંકે ભરાભર સંભરેતો જ ઊ હીરીયે મેતરજી ઘરવારી મેણું મારે વેં જ સવારના પો’રમાં વાંઝણીનું મોઢું ક્યાં જોયું?’

‘ને ઇનલા જ ત ઇનીંજે સમાજજે મુખી ધને ત હીરીયે ને ઇનજી ઘરવારી બુધી કે નાતબાર ત ઠીક ગામવટો ડિનેવારા વા! પ ઇ ગાલ કાનેકે ખબર પિઇ નેં ઇ વિચમેં પ્યો ને હો-ચુકો થિઇ વ્યો,ન ત નેરે જેડ઼ી થિઇ હુત!’

‘નાતબાર કરેજી ને ગામવટો ડિનેજી ગાલ તંઇ કજીયો પુગો સે કીં?’

‘હા, ધનો મુખી બુધીકે ચોખ્ખો સુણાય ડિને જ સવારજે પો’રમેં ક્યા માણેકથંભ રોપણ વિઇયે તે જુકો હેડ઼ી ગાલાવેલી ગાલ કે? ખણણું ગામજો મે’લો નેં ન્યારંણા સુકન?’

          કાનેજી ઘરવારી કે ચે ટાણે વિચાર નકે જ તોજે પિંઢજે ઘરે સતેં વરે ધી આવઇ તેનું મોંધ તો કે કોય વાંઝણી ચેં હોય ત તોકે કેડ઼ો લગો હુત!’

‘હા, લઇ! ધનેજી ગાલા પધરી જ આય .હીં ત પિંઢજી લિંભલ હુવે નેં ગામજી ધુઅણ નિકરે એડ઼ો તાલ આય!’

‘નેં ન્યાર,સરસતી કે ઓધાન ર્યો ને બ્યે જ મેણેં ઓતમચંધ સેઠજી ધીજા વીંયા વા.તેની મિણીજા લુગડ઼ા રાતું જાગીને પ ઉભાઉભ સિભી ડિને તેંલા સેઠ પ રાજીયાણા થિઇ કાને કે ડેઢી મજુરી ડિનો વોં.ત ઇ ગુલુ વાઢે વટા પિંગોડ઼ો ઠેરાય નેં સિલૂ પિંઞારેવટા રેસમજયું ધડક્લ્યું ને ગાધી ભનારાય! સરસતી ત એડ઼ી ખિલઇતે! ચેં અઞાં ત ઘણેવાર આય ને ઐ મંઢાણા અયો સાંભાઇ કેંણ!’

‘હિરખ વો નં?’

‘હા, હિરખ સચો ,પ ટિક્યો ત્રે ડીં!’

‘થ્યો કુરો વો?’

‘સે ત ખબર નાય,પ છોરો ઇનજો નેરીયેં ત ખબર પે! રૂપારો, તીં ખાડીમેં ને મિટમેં ખડું હુઇયું સે એડ઼ો ત મિઠડ઼ો લગો તે કર કો રાજકુંવર નેરી ગિન! મું હિની હથે ઇનકે માલીસ કરે,વેંઝારે બારોતે વીટે ડિનું ત કાનો પ ગામ સજેમેં પતાસા વિરાય વેં ને મુંકે ચાંધીજી પીનું ડિનેવેં!’

‘છોરો ગુજારે વ્યો ઉન ડીં પ વેંઝારે બારોતે વીંટે મું સરસતી કે ડિનું. ભસ ઇ છેલી ધાવણ ધાઇને છોરો પીંગોડ઼ે પોઢયો સે ઉથયો જ ન! ઘણે ટેમ થ્યો છોરો રૂનું નં સે સરસતી નેરે ત છોરો ત કંધ ઢારે છડેં વેં! ઇ ડિસી ઇનજે મોં મ્યા રડ઼ નિકરી વિઇ!

       અઙણમેં છાપરે હેઠ કાનો સિલાઇ કેંતે.ઘરવારીજી ઓચધી રડ઼ સુણી ઇ ધોડ઼્યો. સરસતી એડ઼ી ત ડઘજી રિઇ હુઇ જ કીં કુછી નં સગઇ.છોરો ઇનજે હથમેં ડીધેને ઢકરજીને એડ઼ી ત કુમેડ઼ી છણઇ ક ઉલરીને ચાંઠ તાં ઓટે તે ઓટેતા અઙણ મેં પિઇ! એડ઼ી ત કુમેડ઼ી ઇ પિઇ જ ઉથી જ ન સગઇ! કાને તે કર અભ ફાટી પ્યો. ઇ થધે છોરે કે ખોરે રખી ઓટેતે વિઇ ર્યો.ઇ એડ઼ો ત ડસજી ર્યો ક છોરે ને ઘરવારી હિન હાલમેં ડિસંધે પ ઇનજે મોંમ્યાં રડ઼ સુંધા ન નિકરઇ.’

‘હી ત ફાફૂ આભો સિભણ ડિનેં વેં ખણેલાય ઇન જ ટાણે પુગી.ઇન ડિઠે ને રાડ઼ારાડ઼ કેં ત માડ઼ુ ભેરા થિઇ વ્યા.કાનેવટા છોરો ખયોં ને સરસતીકે નેર્યોં ત ઇ નેં ઇનજો પુતર બોંય અવલમંજલ હલી નિકર્યા વા.’

     માડ઼ુએ ઇનીજી મિડ઼ે જ વેવસ્થા કેઓં.કાને કે ત ત્રે ડીં પુઆ કલ વરઇ. પાડ઼ોસીએ ખેપીયો હલાયોં વોં સે ઇનજો વડો ભા પિસો આયો ને ઇનકે વડૉધરે કોઠી વ્યો.’    

‘માલક હેડ઼ે અપાપ જીવતે કુલાય અકેકારી કંધો હુંધો?’

‘ઇન વટ માડ઼ુ લાંચાર આય ઇનજે અકેકાર જો ન ત કોય ઇલાજ હુવેતો ક ન ત કોય જભાભ’

‘સે ત ઠીક પ ઓતમચંધ સેઠજી નોં કે પ મેણા ઐં નં?’

‘હા,મથલે મેંણે સુવાવડ઼ આવઇ ખપે!’

‘ને મુખી બાપુજી નોં કે મેંણા ઐં ન? કુરો લગેતો? હિન ફેરે કીં ફેર પોંધો ક અગુણ્યું બ સુવાવાડ઼ જો જ…’

‘હિન ફેરે પ અચીંધી ત ધી જ!’

‘ત પોય?’

‘પોય ડૂધ પીતી ,બ્યો કુરો? પે’લી બ છોરીયેંકે પ ક્યોં જ વોં નં?’

‘ખુધાજી હિન અપાપ નેમતજો હીં જીવ ગિનધે ઇનીજા જીવ કીં હલધા હુંધા?’

‘ઇ તાં તોકે ને મૂંકે સમજાજેતો ન ? ઇંનીકે નતો સમજાજે?’

       હિતરીવાર થિઇ હિનીં બીં જેડલેંજ્યું ગાલીયું સુણંધી મંગડી જપાટે ઘર ડીંયા થિઇ.અઙ્ણમેં નિંઢો ગમીલેમેં છેંણ રખી,છેંણા ઘડીંધલ છોરીવટા ગમીલો ખણી ઇન છેંણ પટતે ઠલાંય.ઘરમે ઉસઇ નેં ચુલજી હંજ્મ્યાં બ બુક વાની ગમીલેમેં વિજંધે તેરઇ પુગી તરાજી પારતેં.ગમીલે કે ઉત ઘસી ઘસી,માંજીને ચાંધી જેડ઼ો રૂપારો કરે છડેં.ને પાઇં અચી રસોડ઼ેજી ફલી તેં રખી ડીનેં!

       ટેમ ગુધરંધો વ્યો….ઓતમચંધ સેઠજી નોં કે પુતર આયો.પિંઢજો વંસ વધ્યો તેંજે રાજીપે સેઠ સજે ગોઠમેં પતાસા ને ખારકું વિરાંયોં!

 ‘ઇનકે અઠવાડ઼ો રઇને મુખી બાપાજી નોં કે ધી આવઇ…ખીરજી ત્રાંમા કુંઢી ભરાણી… છોરી વડાંરણકે સોંપાણી…પલવારમેં ઇન બાલકીકે ડૂધ પીતી કરેને ઇન લાસ ખવાસકે સોંપેં….ત્રાંમા કુંઢીજો ખીર કુત્તેકે પીરાયલા ચાડ઼ીમેં વિજણ વઇતે…તાં મંગડી ઊ માંજી રખલ, ગમીલો ખણી પુજી આવઇ ને ઘણખરો ખીર તેંમેં ગિની નિકરઇ.બાજુજે ગોઠમ્યા મિંધરજી પ્રાણપ્રતિષ્ઠા ટાણે અન્‍નડાનમેં જુડ઼લ બ મુઠું ચોખા બાફી રખેજો ઇ પિંઢજી છોરીકે ચૈઇને જ ઉત ખીર ગિનણ પુગી વી!

     ઘરેં અચી ઇન ઊ ખીરવારો ગમીલો ચુલતે ચડ઼ાંય,ખીર ત્રોકી ઉફાણ અચે તેંનૂ મોંધ ત વરોણમ્યાં બ અધીચિચીયું તેંમે છણૈયું!

‘ઓય ભમરાડ઼્યું ! ચિઇ ગાર ડીંધે મંગડી  ઇ ખીર અઙ્ણમેં હારેં.બોય ચિચીઉ તરફડ઼ીને મરી વિઇયું નેં તેં ભેરી મુઇ છોરીજી ખીર ખાધેજી ખાંખત!(પુરી)

(કચ્છમિત્રજી મધુવન પૂર્તિમેં તા.૨૩-૦૯-૨૦૧૨ જો પધરી કેમેં આવઇ)

 

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: